Hutbe: Kur’ân’a sımsıkı sarılıp namazı iqâme etmek

Hutbe: Kur’ân’a sımsıkı sarılıp namazı iqâme etmek
“Kitab’a sımsıkı sarılıp namazı iqâme edenlere gelince, şüphesiz Biz salih olanların ecrini zayi etmeyiz.” (A’râf: 170)
Kardeşlerim, bugün Hicrî Cemâziye’l-Âhir ayının 3’ü 1448/Cuma
Hutbemize konu ettiğimiz âyette Rabbimizin uyarılarını şöyle anlayabiliriz: “Allah’ın kitabına sımsıkı sarılanlar ve insanların da ona sarılmasını sağlayıp öğütleyenler ve namazı ayağa kaldırıp hayatlarını namazla özdeşleştirenler, çevrelerine namaz eğitimi verenler, namaz konusunda emr-i bil’ma’ruf yapanlar var ya, işte Biz o ıslahçıların, o kendileri sâlih olup aynı zamanda çevrelerini de ıslaha çalışan muslihînin amel ve ecirlerini zâyi etmeyeceğiz.”   Burada kendilerinden söz alınan ve kitabın muhtevasını incelediği halde bu kitaba sarılmayan, onu uygulamayan, düşünce, hareket ve hayatlarında ona başvurmayan ve bağlanmayanlara üstü kapalı olarak değiniliyor. Âyet genel bir hüküm niteliğindedir. Tüm şartlarda her kuşağa mesajını eksiksiz vermektedir.
“Sarılırlar” sözcüğünün ifade tarzı, rahatlıkla algılanabilecek ve görülebilecek bir manâyı tasvir eder gibidir. Kitab’a, kuvvet, ciddiyet ve kesinlikle sarılmanın tablosudur. Allah, kitap ve hükümlerine bu şekilde sarılmalarını ister. Gerçeği kabul etmekten kaçmadan, baskı yapmadan ve taassuba koşmadan…
Bu âyette Kitab’a sarılmanın ibadetlerle beraber verilmesi özel bir anlam ifade etmektedir. Buradan anlaşılıyor ki, bu hayatın düzelmesi için Kitab’ın insanın hayatında uygulanması gerektiği gibi, insanların kalplerinin düzelmesi için de ibadet amaçlı davranışların yerine getirilmesigerekir. Bu iki unsur, insanın hayatını, iç dünyasını düzeltecek ilâhî sistemin iki kesimini oluşturur. Bu iki ana unsur olmadan hayatı ve insanın iç dünyasını düzeltmek mümkün değildir. Âyetin son kısmı bu düzeltmeye işaret etmektedir:
“…Şüphesiz Biz salih olanların ecrini zayi etmeyiz.”   
Evet, Kitab’a sarılmak kitabın cismine sarılıp onu bağrına basarak onunla yatıp kalkmak değildir. Kitabın âyetlerini ve o âyetlerin ortaya koyduğu manâyı hiç kaybetmeden hayatta uygulamaya çalışarak onu muhafaza etmek demektir. “Ben Kur’an olmadan yol bulamam, Kur’an’sız hayat programı yapıp cennete ulaşamam” diyerek Kitab’ın âyetlerine sarılıp sürekli yolunu ona sormak ve onunla hayat yaşamak demektir.
Bir de; namazı iqâme edenler, yani kitaba sarılmalarının ispatı olarak, Kitap’tan mesaj almalarının pratikteki ilk eylemi olarak namazı ikâme ederler demektir.
Değerli mü’minler, salât aslında yöneliş demektir. İnsanın tüm varlığıyla, içiyle dışıyla Rabbine yönelişinin adıdır. İşte, Rabbimiz hayatımızda bunu gerçekleştirmemizi, tüm hayatımızla kendisine yönelmemizi istiyor. Bunun için de formu belli 5 vakit namazı iqâme etmemizi istiyor.
İqâme; doğrultmak, ayağa kaldırmak demektir. Namazın iqâmesi de; hayatın namazla doğrultulması demektir. Kişinin imanıyla doğrulması, imanını ayağa kaldırması, hayatını iman kaynaklı yaşamaya karar vermesi demektir. Ka’be’nin avlusunda namazla doğrulan Allah’ın Resûlü etrafındakilere bir şeyler söylemeye çalışıyordu. Namazıyla hayatı şekillendirmeye ve o hayatta putları devirip onların yerine Allah’ın egemenliğini kurmaya çalışıyordu. Öyleyse namaz hayata hâkim olmalıdır. İşte Rabbimiz, böylece Kitab’a sımsıkı sarılıp bunun gereği olarak da namazı iqâme edenlerin yani muslihînin ecirlerini zâyi etmeyeceğiz diyor.
Bundan da anlıyoruz ki namaz ıslahmış ve namazı iqâme edenler ıslahçılarmış. İnsanın kendisini ıslah etmesiyle beraber aynı zamanda muslih de olması yani, kendisi sâlih olmakla birlikte başkalarını da ıslah etmesi gerekmektedir.
Namaz; Allah’la konuşmak, Allah’la sözleşmek demektir. O sözleşmeye göre bir hayat yaşayacağına söz vermek, namaza endeksli bir hayat yaşamaya, hayatı düzenleyecek bir namaz kılmaya sözleşmek demektir. Hukuka, eğitime, ekonomiye, kazanıp harcamaya ve tüm hayata etkili bir namaz kılmaya ve bunun gereği olarak da namazda alınan mesajla hayatı düzenlemeye sözleşmek demektir. İşte bu sebepten kavmi Hz. Şuayb’a: “Ey Şu’ayb! Babalarımızın taptığını yahut mallarımız hakkında dilediğimizi yapmayı terk etmemizi sana salâtın mı emrediyor.” (Hûd: 87) diyordu.
Elbette böyle bir namaz kılabilmek için de Kitab’a sımsıkı sarılmak gerekiyor. Kitab’ı bir an elimizden düşürmememiz, onunla oturup onunla kalkmamız, onu hayata tatbik etmemiz gerekiyor. Kendimiz böyle sürekli onunla beraberliğimizi sürdürdüğümüz gibi, etrafımızdaki insanlara da onu ulaştırma çabasında olmamız gerekiyor. Bu, şereflilerin en şereflisi olan Allah elçilerinin yoludur. Tüm Allah elçileri hayatları boyunca bunu yapmış, kendileri Allah’ın kitabına sımsıkı sarılmış, onu kendilerinden, kendilerini ondan ayırmamışlar, hayatlarını onunla düzenlemiş ve çevrelerindekilere de sürekli onu duyurmuşlardır.
13.11.2026
Hazırlayan: Emrullah AYAN