Ayan; Aile; bireyin bilinçlendiği, karakterinin belirlenip ilişkilerin olgunlaştırıldığı rahmânî bir okuldur
Emrullah Ayan, İLKAV Cuma Konferansında, “Âilenin Önemi, Gerekliliği ve Vazgeçilmezliği” konulu bir sunum yaptı.
Ayan, konferansında şu konulara değindi:
Rabbimiz; ~~3.33~“Şüphesiz Allah, Adem’i, Nuh’u, İbrahim ailesini ve İmran ailesini seçip âlemlere üstün kıldı.” (Âl-i İmrân: 33) diyerek işte bize Âdem, Nuh, İbrâhim ve İmrân aileleri diyor. İmrân, hanımı, onun dünyaya getirdiği Meryem, onun da dünyaya getirdiği Îsâ (a.s), İmrân’ın bacanağı Zekeriya (a.s), onun hanımı ve onun dünyaya getirdiği Yahya (a.s), topyekün İmrân ailesi bizim için en güzel örnektir.
Kullukta örneklerimiz bunlardır. O halde biz kulluk adına bu örnek aileleri iyi tanımak zorundayız. Çünkü biliyoruz ki, tüm din ve sistemler kendi örnek ailelerini insanlara sunup örnek olarak gösterir ve insanlardan onlar gibi olup onlar gibi yaşanmasını isterler. Rabbimizin seçip insanlara kulluk modeli olarak sundukları bunlardır. Bizler, bir tercihle karşı karşıyayız. Yani örnek olarak bu aileleri seçip onlar gibi olmaya çalışacak ve diyeceğiz ki: “Rabbimiz, bizi doğru yola hidâyet eyle! O kendilerine nimet verdiklerinin yoluna, gazaba uğramış ve sapmışların yoluna değil.” (Fâtiha 6, 7)
Ya rasuller ve İmrân ailesini örnek alacağız ya da Allah’ın onaylamayıp bize örnek göstermediği aile ve şahsiyetleri örnek alıp dünya ve âhiretimizi berbat edeceğiz.
Ailenin Tanımı, Gerekliliği ve Vazgeçilmezliği Nesep veya evlilikle bir araya gelip ana-baba ve çocuklardan oluşan topluluk. Dede, nine ve torunlar da aile tanımına girdiğinden onlar da ailenin parçasıdır. Kadın ve erkeğin birbirlerine duydukları arzu ve meyiller Sünnetullah gereğidir (Âl-i İmran: 14). Allah insana, fıtratına uygun bu duyguları vermiş, yalnız bu meyillerin tatmini de belli prensiplerle sınırlanmıştır. Bu sınırlar Kur’an ve sünnete uygun evlenmelerdir. İslâm’a uygun olmayan evlenme ve ilişkilerle meyiller yasaklanmıştır.
Evlilik, eşler arasında maddî-manevî tatmini sağladığından sükûnet ve rahatlık unsurudur. Neslin devamı ve gelişebilmesi için evlilik kurumuna ihtiyaç vardır. Kur’an ve sünnette belirlendiği gibi olmadıkça bir ailenin kurulmasından söz edilemeyeceği gibi, doğan çocukların da meşru olacağı düşünülemez.
İslâm ailesi için ilk şart mü’min erkekle mü’mine kadın olması, birbiriyle sıhriyetin Kur’an’ın yasakladıklarından olmaması lazım. Kur’an’da, ana-baba, kızlar, oğullar, kardeşler, teyze ve yeğenlerle evlenme haramlığı ile süt kardeşlerin evliliği yasaktır. Yine, Kur’ân’a göre hala ve amcayla evlenmek yasaktır. İslâmî hükümler, iki kız kardeş ve hanımının kız yeğenini bir arada nikahlamak yasaktır. Çocukların eşleriyle, kayınvalide, üvey anne ve baba ile ve evli kadınlarla evlilik haramdır (Nisâ: 23, 24).
İslâm’ın Aileye Bakışı
İslâm aileyi, ilâhî iradenin yerine getirilmesinde vazgeçilmez bir kurum olarak görür. Dolayısıyla bu alanda da İslâm’ın ilkelerine tabi olmadıkça Tevhid’den söz etmek mümkün değildir. Çünkü Allah’ı tek İlah ve Rab kabul etmek demek, O’nun emir ve tavsiyelerinin insan için gerekli, iyi ve amaç olduğunu kavramak demektir. Tevhidi kabul etmek, Allah’ın emirlerini yaşayıp mevcut değerleri açığa çıkarma, var olanları da fark etme arayışı demektir. Üstelik Allah’ın önemini vurguladığı aile ve akrabalık kurumunun gerekliliğinin, akla uygun yorumunu yapmak da imkânsız değildir. Allah’ın aile ve akrabalığa verdiği bu önem, onların aklen gerekli olduğunun bir göstergesidir.
Ailenin Önemi ve Değeri
Aile, samimi ve yüz yüze ilişkilerin sürdüğü en küçük, ama en önemli sosyal yapıdır. Dengesi bozulmamış bir aile ortamı, gerçek bir cemaat hayatıdır. Çünkü aile, insanı bütün yönlerden kuşatan atmosfer gibidir.
Aile hayatı, insanoğlu için en etraflı merkez, en köklü mihver, dünya saadeti için bir cennet, bir sığınaktır. Herkesin hanesi onun küçük bir dünyasıdır. Bu hâne ve aile hayatının canlılığı, saadeti ise; samimi, vefa dolu bir saygıyla gerçek şefkatin olduğu fedakârca bir merhametle olabilir. Bu hakiki saygı ve merhamet; ebedî yoldaşlık ve hayatta birbirleriyle mükemmel ilişkiler kurulmasını sağlar.
Toplumun yıkılmaz temeli görülen aile, statülere uygun rollerin icrasına dayanır. Aile içinde her ferd, olduğu statüye uygun rolü icra ile yükümlüdür. Eğer statüye uygun rol icra edilmezse, ailenin elemanları arasında çatışma doğması kaçınılmazdır. Ailenin temeli sevgi, anlayış ve yardımlaşmaya dayanır. Bunlar, ailenin devamını sağlayan psikolojik ve ahlâkî unsurlardır. Aile, biyolojik görevler yanında sosyo-kültürel fonksiyonları da olan samimi bir gruptur. Aile, bizim duygu hayatımızı şekillendirir.
Evlilik, sadece karşı cinslerin cinsel arzu tatmini için kurulan bir birlik değil, ahlâkî, kültürel, ekonomik ve hukûkî sorumlulukları olan temel bir müessesedir.
Aile; bireyin bilinçlendiği, duygusal derslerin alındığı, karakterinin belirlendiği, ilişkilerin olgunlaştırıldığı rahmânî bir okuldur. Bu okulda insan bir birey olarak umut ve korkularını yaşar, bunlara nasıl tavır alacağını öğrenir. Hayat görüşlerinin temellerini alır ve ilk olarak yine ailede uygulama alanı bulur.
En temel bir kurum olan aile, çocukların manevi açıdan kendini emniyette hissettiği tek kaledir. Sevgi, nezaket, metanet, merhamet, adalet, cesaret ve irade gücünün temelleri tamamen ailede başlar, gelişir ve olgunlaşır.
Ailenin, fonksiyonlarının işleyiş ve değerlerinin Kur’an’da doğrudan veya dolaylı olarak yüzlerce âyette gündemleştirilip örnek aile modellerine yer verilmesi çok değerli ve anlamlıdır. (Nur: 32, Rum: 21, Âl-i İmran: 33 vd.)
Konferansın videosu istifadenize sunulmuştur.
